Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (Investment Registration Certificate – IRC) là điều kiện pháp lý bắt buộc đối với nhà đầu tư nước ngoài khi thành lập tổ chức kinh tế hoặc triển khai dự án tại Việt Nam. Dưới đây là quy trình cấp IRC theo Luật Đầu tư 2020 và thực tiễn áp dụng.
1. Khi nào dự án phải xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư?
Nhà đầu tư nước ngoài phải xin IRC trong các trường hợp:
✔ Thành lập tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài tại Việt Nam
Ví dụ: Công ty TNHH 1 thành viên, 2 thành viên, công ty cổ phần…
✔ Thực hiện dự án đầu tư thông qua hợp đồng BCC
2. Cơ quan cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
- Sở Tài chính: Đối với dự án ngoài khu công nghiệp.
- Ban Quản lý Khu công nghiệp – Khu kinh tế: Đối với dự án trong KCN, KCX, KKT.
- Cơ quan cấp chủ trương đầu tư (Quốc hội/Thủ tướng/UBND tỉnh): Đối với các dự án phải xin chủ trương.
3. Hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)
Hồ sơ tiêu chuẩn bao gồm:
(1) Văn bản đề nghị thực hiện dự án đầu tư
Theo Mẫu quy định của Luật Đầu tư.
(2) Tài liệu pháp lý của nhà đầu tư
- Cá nhân: Hộ chiếu
- Tổ chức: Giấy phép kinh doanh/đăng ký doanh nghiệp, điều lệ, báo cáo tài chính…
(3) Đề xuất dự án đầu tư
Gồm:
- Mục tiêu dự án
- Quy mô đầu tư
- Vốn đầu tư, cơ cấu vốn (vốn góp – vốn vay)
- Địa điểm thực hiện
- Thời hạn hoạt động
- Tiến độ góp vốn và triển khai
- Nhu cầu sử dụng lao động
- Nhu cầu về đất đai, giải pháp môi trường
(4) Tài liệu chứng minh năng lực tài chính
Ví dụ:
- Sao kê tài khoản ngân hàng
- Cam kết hỗ trợ tài chính
- Báo cáo tài chính đã kiểm toán
- Năng lực tài chính của công ty mẹ
(5) Đề xuất nhu cầu sử dụng đất (nếu có)
(6) Giấy tờ chứng minh địa điểm
- Hợp đồng thuê địa điểm
- Hồ sơ pháp lý của tòa nhà/nhà xưởng
(7) Giải trình công nghệ (nếu thuộc danh mục hạn chế chuyển giao công nghệ)
4. Quy trình cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
Bước 1: Xác định điều kiện tiếp cận thị trường
- Xem ngành nghề có thuộc danh mục hạn chế tiếp cận thị trường hay không
- Xác định tỷ lệ sở hữu vốn tối đa
- Xác định cần chủ trương đầu tư hay không
→ Đây là bước quan trọng để tránh hồ sơ bị trả lại.
Bước 2: Xin chấp thuận chủ trương đầu tư (nếu thuộc diện phải xin)
Các dự án có quy mô lớn, sử dụng đất hoặc lĩnh vực đặc biệt mới cần xin chủ trương. Đa phần dự án FDI nhỏ và vừa không phải xin chủ trương.
Bước 3: Nộp hồ sơ xin cấp IRC
Hình thức:
- Nộp trực tiếp
- Nộp qua hệ thống đầu tư quốc gia
Bước 4: Cơ quan đăng ký đầu tư thẩm định hồ sơ
Cơ quan thẩm định xem xét:
- Năng lực tài chính
- Sự phù hợp với quy hoạch
- Điều kiện ngành nghề kinh doanh
- Ảnh hưởng môi trường, quốc phòng, an ninh
- Tư cách nhà đầu tư
Bước 5: Cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
Nếu hồ sơ hợp lệ → nhà đầu tư được cấp IRC.
5. Thời hạn giải quyết hồ sơ
- Dự án không phải xin chủ trương:
15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. - Dự án phải xin chủ trương:
Tùy cơ quan có thẩm quyền (30–90 ngày).
Thực tế thường kéo dài 20–30 ngày tùy địa phương.
6. Những lưu ý quan trọng khi xin cấp IRC
✔ Nhà đầu tư phải chứng minh năng lực tài chính rõ ràng
Nhiều hồ sơ bị từ chối vì năng lực tài chính không đủ mạnh so với quy mô dự án.
✔ Địa điểm thuê phải phù hợp mục tiêu dự án
Ví dụ: Công ty thương mại không được thuê địa điểm là căn hộ chung cư.
✔ Ngành nghề phải phù hợp với cam kết WTO và điều kiện tiếp cận thị trường
Một số ngành nghề yêu cầu nhà đầu tư phải liên doanh với doanh nghiệp Việt Nam hoặc hạn chế tỷ lệ sở hữu.
✔ Vốn góp phải được chuyển qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA)
Mọi giao dịch góp vốn không qua DICA đều bị xem là không hợp lệ.
7. Kết quả thủ tục: Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)
IRC thể hiện các nội dung chính:
- Nhà đầu tư
- Tên dự án
- Mục tiêu dự án
- Địa điểm thực hiện
- Quy mô dự án
- Vốn đầu tư, tiến độ góp vốn
- Thời hạn hoạt động
- Tiến độ thực hiện dự án
- Các điều kiện và nghĩa vụ của nhà đầu tư
Sau khi được cấp IRC → nhà đầu tư thực hiện bước tiếp theo: xin Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC).
Kết luận
Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư là bước bắt buộc đối với hầu hết dự án có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Việc chuẩn bị hồ sơ chuẩn chỉnh và hiểu rõ quy định pháp lý giúp:
- Giảm rủi ro hồ sơ bị trả lại
- Rút ngắn thời gian thẩm định
- Đảm bảo dự án triển khai đúng pháp luật